Thầy cô dạy lập trình hay dặn ba điều: vòng lặp phải có điểm dừng, biến phải đặt tên rõ ràng, còn lỗi thì đừng giấu. Ngày 20/11 năm nay, học viên Aptech xin phép phá luật đúng một lần. Họ viết những lời cảm ơn không có điểm dừng, gọi tên thầy cô rõ hơn mọi cái tên biến từng đặt, và thà thật khai hết những lần mình “chưa ngoan”.
Đây là những lá thư gửi đến những người đã ngồi cạnh học trò qua vô số dòng báo lỗi đỏ rực, đã kiên nhẫn giảng lại lần thứ ba, thứ tư một đoạn code mà cả lớp vẫn ngơ ngác. Dân IT nói lời cảm ơn thì tất nhiên không giống ai. Nhưng đọc kỹ, lá thư nào cũng làm người ta vừa bật cười vừa thấy cay cay khóe mắt.
Mỗi lá thư trên bảng tri ân, dù dài hay ngắn, dù viết bằng code hay bằng những dòng tâm sự, dù dí dỏm hay chan chứa yêu thương, đều là một lời cảm ơn trọn vẹn và đáng trân trọng như nhau. Những lá thư được nhắc đến dưới đây chỉ như vài file mở ngẫu nhiên trong một repo đầy ắp tình cảm. Bạn có thể đọc trọn vẹn tất cả các lá thư tại bảng tri ân 20/11 của học viên Aptech.
// Thầy ơi, vòng lặp này là cố ý ạ

while (true) {
teacher.health++;
teacher.happiness++;
teacher.success++;
if (date === "20/11") {
console.log("Happy Vietnamese Teachers' Day! Cảm ơn thầy/cô vì tất cả!");
}
}
Thầy từng dặn: viết vòng lặp vô hạn là treo máy. Học trò nhớ rất kỹ, nhớ đến mức hôm nay cố tình viết hẳn một cái, không break, không điều kiện thoát. Vì có những thứ không nên có điểm dừng: sức khỏe của thầy, nụ cười của cô, và lòng biết ơn của những đứa học trò từng bị chính vòng lặp vô hạn làm khổ.
Cả đoạn code chỉ có đúng một câu tiếng Việt, nằm gọn trong lệnh in ra màn hình: “Cảm ơn thầy/cô vì tất cả!”. Chương trình này mà chạy thật thì máy đứng. Thầy cô đọc xong chắc tim cũng “đứng hình” mất một nhịp.
Bạn ấy không viết thư. Bạn ấy deploy thư

Thầy dạy làm web theo đúng kiểu người trong nghề vẫn làm mỗi ngày. Học trò làm hẳn một trang web, đưa lên mạng đàng hoàng, rồi… tặng lại thầy. Học đến đâu, “trả bài” đến đấy.
Trang web tri ân gửi thầy Tô Hoàng Anh có đủ món: thiệp bấm vào mới mở, nhạc nền, pháo hoa, hoa bay, hộp quà bí mật giấu thơ, sổ lưu bút cho cả lớp và nút thả tim tặng thầy. Một lời cảm ơn bình thường thì chưa đủ ồn ào, nên phải có pháo hoa.
Nhưng giữa tất cả những hiệu ứng lấp lánh ấy, có một đoạn thư rất nhẹ: “Có thể đôi khi chúng em chưa thực sự ngoan, chưa thực sự hiểu hết những điều thầy muốn truyền đạt, nhưng chúng em luôn trân trọng những gì thầy đã dành cho mình.” Học trò còn mong thầy mãi giữ được sự nhiệt huyết, gần gũi và vui tính của mình. Đọc đến đây mới hiểu: pháo hoa chỉ là giao diện, còn phần lõi là một lời xin lỗi và một lời cảm ơn được viết bằng cả tấm lòng.
Lá thư khiến thanh cuộn cũng phải thở dốc

Có lá thư dài như một file README mà người viết không nỡ cắt bớt dòng nào. Nếu cảm xúc cũng phải compile, lá thư này chắc build mất vài phút.
Trong đó có một câu mà ai từng đi học đọc cũng thấy chột dạ: phía sau mỗi bài giảng “là biết bao công sức, sự tận tụy, kiên nhẫn và cả những hy sinh thầm lặng mà đôi khi chúng em chưa đủ trưởng thành để thấu hiểu”.
Có lẽ ai cũng từng như vậy. Hồi đó thấy thầy khó tính khi bắt sửa đi sửa lại một bài tập. Đến khi chạm tay vào dự án thật mới hiểu: thầy khắt khe vì thầy từng ở trong những dự án như thế, từng thấy một dòng code ẩu có thể khiến cả team thức trắng. Mỗi lần bị bắt sửa trên lớp là một lần được cứu ngoài đời. Bạn học viên cảm ơn thầy cô đã kiên nhẫn mỗi lần học trò mắc lỗi, bao dung những lúc học trò chưa ngoan, và dạy cách đứng dậy sau mỗi lần vấp ngã. Trong code có Ctrl+Z. Ngoài đời, có thầy cô.

Có những lần nhấn Restart cần nhiều can đảm hơn mọi dòng code

Lá thư của bạn Phạm Sơn không có code, không có pháo hoa. Chỉ có một câu đủ làm người đọc lặng đi: bạn cảm ơn thầy cô đã cho mình tinh thần tự học và “sự tự tin để bắt đầu lại ở tuổi này”.
Nhiều người nghĩ học code là chuyện của tuổi mười tám. Thầy cô ở Aptech thì đã quen với những lớp học có cả sinh viên, cả người đang đi làm muốn đổi nghề, cả người quay lại giảng đường sau nhiều năm. Với họ, dòng code đầu tiên chưa phải phần khó nhất. Khó nhất là bước vào lớp ngày đầu và tin rằng mình vẫn học được. Người cài đặt niềm tin ấy, không ai khác, chính là thầy cô.
Những người nhìn màn hình đỏ lỗi mà vẫn cười

Ai học code cũng từng có khoảnh khắc ấy: chương trình báo lỗi đỏ lòm, đầu óc trống rỗng, tay định xóa hết làm lại. Rồi thầy đi ngang qua, nhìn một lúc, chỉ vào đúng một dòng. Vậy là xong. Không phải thầy đoán giỏi. Chỉ là lỗi ấy thầy đã gặp từ lâu, có khi trong một đêm chạy deadline ở công ty, từ hồi thầy còn ngồi code cho khách hàng.
Học viên nhớ những khoảnh khắc đó rất lâu. Một bạn cảm ơn thầy cô đã “biến những dòng code khô khan thành những bài học đầy cảm hứng, biến những lỗi sai thành cơ hội học hỏi”. Một bạn khác cảm ơn thầy Long đã dạy viết những dòng lệnh chạy mượt mà, và quan trọng hơn, dạy tư duy giải quyết vấn đề, rồi chúc thầy luôn vững “source code” tâm huyết và ra thêm thật nhiều “version” thành tựu mới. Còn có bạn cảm ơn thầy cô Aptech đã “compile” ước mơ số của mình, và chúc cả hành trình phía trước không dính một “bug” nào.

Compiler chỉ báo lỗi. Thầy cô thì dạy cách đọc lỗi, hiểu lỗi và không sợ lỗi nữa.
Một dòng đủ để làm hình nền

“Có những bài học không nằm trong giáo trình nhưng lại theo học viên suốt cả chặng đường dài.”
Không có trong slide, không có trong đề thi, nhưng lại là thứ được mang theo lâu nhất: cách nhìn một vấn đề, sự lì đòn trước thử thách, và bản lĩnh không chùn bước mỗi lần công nghệ đổi mới.
Những cái tên được khai báo toàn cục trong tim

Trong code, biến toàn cục là thứ truy cập được từ bất cứ đâu. Trong lòng học trò Aptech, có những cái tên như thế: thầy Tô Hoàng Anh, thầy Long, thầy Trần Văn Điệp, thầy Nguyễn Mạnh Hùng, thầy Lục Văn Tiến, và còn rất nhiều thầy cô khác được nhắc đến bằng hai chữ thân thương “thầy/cô”. Có bạn gửi lời cảm ơn một lúc tới ba thầy, vì một kỳ học được nhiều người cùng dìu dắt thì cảm ơn một người là không đủ.
Chương trình này không có lệnh break
Lạ một điều: ở một nơi ngày nào cũng nói chuyện bằng code, chẳng lá thư nào cảm ơn thầy cô vì một ngôn ngữ lập trình cụ thể. Ngôn ngữ thì có version, framework năm nào cũng lên đời, giờ đến cả AI cũng đã ngồi chung bàn code với học trò. Còn thứ học trò cảm ơn thì chưa bao giờ cần update: một cách nghĩ, một tinh thần không bỏ cuộc, một niềm tin vào chính mình, và hình ảnh những người thầy đã trao cho họ tất cả những điều đó.
Còn rất nhiều lá thư công nghệ khác đang chờ được đọc. Mời bạn ghé bảng tri ân của học viên Aptech để đọc hết, và nếu muốn, gửi thêm một dòng cảm ơn đến người thầy của chính mình.
Nhân ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, Aptech kính gửi lời tri ân đến tất cả thầy cô đã và đang giữ lửa trên từng buổi học, từng dòng code, từng lần kiên nhẫn giảng lại. Và xin được mượn lời của một bạn học viên để khép lại: lời cảm ơn này là while (true), chạy mãi, không bao giờ dừng.

